هنگامی که از یک متخصص فناوری اطلاعات در زمینه بهینه‌سازی ساختار شبکه مشاوره می گیرید، کلماتی مثل سرور، ذخیره ساز و... را میشنوید.
برای افرادی که در این زمینه اطلاعاتی نداشته باشند سوالات زیادی به وجود می آید مثل:
- سرور چیست؟
- مگر یک سرور چیزی غیر از یک کامپیوتر است؟
درست است که سرور هم یک کامپیوتر است اما ویژگی هایی دارد که یک کامپیوتر شخصی آن‌ها را ندارد.

 

سرور چیست و چه کاری انجام میدهد؟

 سرور یا سرویس دهنده،کامپیوتری است جهت ارائه سرویس ها و خدمات مبتنی بر شبکه های کامپیوتری با قابلیت های بالای پردازشی و نگهداری میزان زیادی از اطلاعات. اگر بخواهم با زبان ساده تر توضیح بدهیم سرور نسبت به کامپیوتر شخصی دارای قدرت پردازش بالاتر، ذخیره کننده و نگهداری اطلاعات مجموعه و بخش مهمی از شبکه شما می باشد.

وقتی شما کلمه سرور را می شنوید به ماشین های عظیم و قدرتمندی فکر میکنید که داده ها را در یک شبکه دریافت و ارسال میکنند، اما هر کامپیوتری با نرم افزار مناسب می تواند نقش یک سرور را اجرا کند.

سرور، یک کامپیوتر یا سیستمی است که منابع، داده ها و سرویس ها را در اختیار سایر کامپیوترها (کلاینت ها) قرار میدهد و کلاینت ها می توانند از طریق یک شبکه محلی یا یک شبکه wan مانند اینترنت به سرور متصل شوند، در واقع سرور بخش مهمی از زیرساخت شبکه شما محسوب میشود.

در شبکه محلی، سرور به سوییچ یا روتر وصل می‌شود و این سوییچ و روتر به همه کامپیوترهای شبکه متصل می شوند، در نتیجه این کامپیوترها می‌توانند از سرویس ها و قابلیت های سرور استفاده کنند مثل وب گردی، چک کردن ایمیل، ارتباط با دیگر کاربران و …

بهتر است بدانید که یک سرور می تواند به تنهایی در خدمت کاربران متعددی باشد و همینطور یک کاربر می تواند به تنهایی از چندین سرور استفاده نماید.

سرور علاوه بر دارا بودن تعداد زیادی هسته های پردازنده جهت محاسبات سریعتر و پشتیبانی از مقدار قابل توجه‌ی حافظه رم، امکان ذخیره‌سازی مقدار زیادی از اطلاعات در حافظه‌های هارد دیسک را دارد.
امنیت در دسترس بودن همیشگی به صورت تمام وقت و بدون هیچگونه وقفه‌ای (24*7)، قابلیت مانیتورینگ، ارائه گزارشات، کنترل از راه دور و محافظت همیشگی اطلاعات در جریان شبکه از وظایف سرور می‌باشد.

سرور ها علاوه بر ارائه سرویس هایی مانند وب,ایمیل,چاپ,پایگاه داده و... باید از لحاظ سخت افزار استانداردهای قابل قبولی را رعایت کرده باشند.شرکت های زیادی مثل Dell,IBM,SuperMicro,Intel,HP و... جزو شناخته شده ترین برندهای ارائه دهنده سخت افزار سرور می باشند. اما چیزی که باعث تمایز این برندها می شود، نحوه ارائه و سهولت خدمات ارزش افزوده ای است که روی اکثر این سخت افزارها وجود دارد.
با این اوصاف در ایران برند HP یا HPE از محبوبترین شرکت های ارائه دهنده سرور ها می باشد.

سرورهای HP با داشتن امکاناتی مانند InsightManager،Intelligent Provisioning ،ILO و... امکان راه‌اندازی راحت‌تر و گزارشگیری از سلامت کارکرد سخت‌افزارهای سرور را به راحتی در اختیار مدیر شبکه قرار میدهد.

انواع سرور

 

چرا سرورها همیشه (24*7) روشن هستند؟

از آنجائی که سرورها برای ارائه سرویس ها و خدماتی که دائماٌ مورد نیاز است استفاده می شوند، هرگز نباید خاموش شوند. چون با خاموش شدن و از کار افتادن سرورها، مشکلات زیادی برای کاربران و شرکت ها بوجود می‌آید. در صورتیکه سرور موجود در شبکه شما همیشه روشن است، علاوه بر این که قابلیت پشتیبانی همزمان از دو یا چند منبع تغذیه و همجنین خنک کننده های قوی پردازنده ها را دارد، بایستی تهمیدات لازم مانند UPS و خنک کننده های رک و اتاق سرور را داشته باشد. غالباٌ سرورها تولید شده توسط کمپانی HP دارای این قابلیت می باشند.

 

چگونه رایانه‌های دیگر به سرور متصل می‌شوند؟

با یک شبکه محلی، سرور به یک روتر یا سوئیچ متصل می‌شود که سایر رایانه‌های موجود در شبکه از آن استفاده می کنند. پس از اتصال به شبکه، رایانه‌های دیگر می‌توانند به آن سرور و ویژگی‌های آن دسترسی داشته باشند. به عنوان مثال، با یک وب سرور، کاربر می‌تواند برای مشاهده یک وب سایت، جستجو و ارتباط با سایر کاربران در شبکه به سرور متصل شود.یک سرور اینترنتی مانند یک سرور شبکه محلی کار می کند، اما در مقیاس بسیار بزرگتر است. به سرور یک آدرس IP (IP شناسه هر دستگاهی در شبکه می گویند) توسط میزبان وب اختصاص داده می شود .

معمولاً کاربران با استفاده از نام دامنه آن به سرور متصل می شوند که توسط یک ثبت کننده نام دامنه ثبت شده است. هنگامی که کاربران به نام دامنه (مانند "computerhope.com") متصل می شوند، نام به طور خودکار توسط یک حل کننده DNS (در فارسی به سامانه نام دامنه) به آدرس IP سرور ترجمه می شود .

نام دامنه اتصال کاربران به سرور را آسان‌تر می‌کند، زیرا بخاطر سپردن نام آسان‌تر از آدرس IP است. همچنین نام دامنه اپراتور سرور را قادر می‌سازد تا آدرس IP سرور را بدون ایجاد اختلال در نحوه دسترسی کاربران به سرور تغییر دهد. نام دامنه همیشه می‌تواند ثابت بماند، حتی اگر آدرس IP تغییر کند.

 

محل نگهداری سرورها

وابسته به شرکت‌ها به میزان تجهیزاتی که دارند، رک تهیه می‌شود، در واقع سرور در رک قرار میگیرد. رک بسیار امن و قابل قفل شدن است، اما کارخانه ها و مجموعه های بزرگی که دارای اطلاعات مهم و همچنین تعدادی سرور هستند از اتاق‌های مخصوص برای سرور استفاده می‌شود، که این اتاق‌ها را اتاق سرور می‌نامند که دارای درب‌های ضد سرقت، اتاق ضد حریق، رطوبت‌سنج و... است که تمام تجهیزات شبکه در این محل نگهداری می‌شود و ورود افراد به غیر از کارشناسان IT غیر مجاز است.

سرورهایی که از راه دور هستند یا در محل میزبانی نمی‌شوند در یک مرکز داده قرار دارند. با این نوع سرورها، سخت‌افزار توسط شرکت دیگری مدیریت و نگهداری می‌شود و توسط شما یا شرکت‌های دیگر از راه دور مورد استفاده قرار میگیرند مانند سرورهای ابری.

 

آیا کامپیوتر من می‌تواند سرور باشد؟

بله. هر رایانه‌ای، حتی رایانه رومیزی یا لپ تاپ خانگی، می‌تواند با نرم افزار مناسب به عنوان یک سرور عمل کند. به عنوان مثال، می‌توانید یک برنامه سرور FTP را روی رایانه خود نصب کنید تا فایل ها را بین سایر کاربران شبکه خود به اشتراک بگذارید.

اگرچه ممکن است کامپیوتر خانگی شما به عنوان یک سرور عمل کند، اما موارد زیر را در نظر داشته باشید:

            رایانه شما و نرم‌افزار سرور مربوطه باید همیشه روشن و در حال اجرا باشند.

             هنگامی که رایانه شما به عنوان سرور استفاده می‌شود، منابع آن (مثلاً پردازش و پهنای باند) از آنچه در دسترس دارید برای انجام کارهای دیگر                  در نظر گرفته می‌شود.

            اتصال رایانه به شبکه و اینترنت می‌تواند رایانه شما را در برابر انواع جدیدی از حملات باز کند.

            اگر سرویسی که ارائه می‌دهید محبوب شود، ممکن است یک رایانه معمولی منابع لازم برای رسیدگی به همه درخواست‌ها را نداشته باشد.

 

انواع سرور

سرور با انواع قابلیت‌ها و کاربردهای مختلفی وجود دارد، در نتیجه وجود انواع مختلف سرورها مانند پرینت سرور، فایل سرور، دیتابیس سرور، وب سرور، DNS سرور، FTP سرور نیاز است

شما در اتاق سرور یک شرکت تجاری ممکن است یک ایمیل سرور (mail server) پیدا کنید که تمام  ترافیک مربوط به ایمیل‌ها و ذخیره آن‌ها را انجام می‌دهد، یک پرینت سرور که همه پرینترها را اداره می‌کند یا یک سرور پایگاه داده (database server) که پایگاه داده شرکت را ذخیره کرده است.

  نمونه‌هایی از سرورها:

    برنامه‌ی سرور

    سرور Blade

    سرور ابری

    سرور پایگاه داده

    سرور اختصاصی

    سرویس نام دامنه

    سرور فایل

    سرور ایمیل

    سرور چاپ

    سرور پروکسی

    سرور مستقل

    وب سرور

     و...

چند نمونه از انواع سرور ها را با هم بررسی کنیم:

فایل سرور

     سروری است که وظیفه ذخیره و مدیریت فایل‌ها را بر عهده دارد تا سایر کامپیوترهای شبکه بتوانند به آن‌ها دسترسی داشته باشند.

ایمیل سرور

    به همان روشی که اداره پست، ارتباط بین افراد را از طریق نامه ممکن می‌سازد این سرور امکان برقراری ارتباط ایمیلی را میسر می‌کند.

پرینت سرور

    وظیفه پرینت سرور این است تا چندین پرینتر را به یک پرینتر مرکزی متصل کند.

با استفاده از پرینت سرور میتوان یک پرینتر را به منظور استفاده همگانی به تعدادی کامپیوتر متصل کرد.

دیتابیس سرور

سرور پایگاه داده به منظور ذخیره، بازیابی و مدیریت داده‌ها استفاده می‌شود. وظیفه‌ سرور پایگاه داده عبارت است از مدیریت به ‌روزرسانی داده‌ها، فراهم کردن امکان دسترسی هم ‌زمان توسط کلاینت ها و تضمین امنیت داده‌ها.

سرور پروکسی

بعنوان یک واسطه بین کاربر و سرور عمل کرده و ترافیک ورودی از جانب کاربر را تأیید و به سرور ارسال می نماید. دلایل انجام چنین کاری عبارتند از کنترل محتوا و فیلتر کردن، بهبود عملکرد ترافیک، جلوگیری از دسترسی غیرمجاز به شبکه یا مسیریابی ساده ترافیک بر روی شبکه های بزرگ و پیچیده است.

 

تجهیزات سرور